Europese sterrenkundigen hebben met behulp van ESO's Very Large Telescope (VLT) in Chili voor het eerst kunnen aantonen dat een magnetar (soort neutronenster met een ongelooflijk sterk magnetisch veld) ontstaan is uit een een ster die zeker 40 maal zo zwaar was als onze zon. Deze bevindingen zijn in strijd met de hangbare kennis over de evolutie van sterren aangezien astronomen er van uitgaan dat dergelijke sterren eindigen als een zwart gat. Hierdoor ontstaat de vraag hoe zwaar een ster wel moet zijn om een zwart gat te kunnen worden. De Europese astronomen hebben voor deze ontdekking de bijzondere sterrenhoop Westerlund 1 zeer gedetailleerd waargenomen met het FLAMES-instrument. Deze sterrenhoop bevindt zich op een afstand van 16 000 lichtjaar en in het sterrenbeeld Altaar en bevat honderden zeer zware sterren. Sommige van deze sterren produceren een miljoen keer zoveel licht als onze zon en zijn bijna 2 000 maal zo groot. In Westerlund 1 bevindt zich één van de weinig gekende magnetars waarvan het magentisch veld duizend biljoen maal zo sterk is als dat van de Aarde. Doordat deze magnetar zich in deze sterrenhoop bevindt, moet hij zijn ontstaan uit een ster die minstens veertig maal zo zwaar was als de zon.Voor sterrenkundigen is Westerlund 1 een echt onderzoekslaboratorium om informatie te verkrijgen over de levensloop van zware sterren. De totale massa van deze unieke sterrenhoop wordt geschat op 100 000 maal de massa van de zon. De sterren in deze sterrenhoop zijn slechts 6 miljoen lichtjaar van elkaar verwijderd waardoor Westerlund 1 de zwaarste en meest compacte sterrenhoop is die men tot op heden in het Melkwegstelsel heeft ontdekt. De leeftijd van de sterren in Westerlund 1 wordt geschat op 3,5 tot 5 miljoen jaar. Aangezien de levensduur van een ster direct afhangt van zijn massa, (hoe korter de levensloop = hoe zwaarder de ster) zijn de onderzoekers er zeker van dat de ster die later een magnetar werd, nog zwaarder moet zijn geweest dan de overige sterren. Voor astronomen is deze kennis van zeer groot belang aangezien men nog niet echt een idee had over hoe magnetars juist ontstaan. Sterrenkundigen namen altijd aan dat sterren met een massa van 10 tot 25 maal die van de zon neutronensterren vormen. Nog zwaardere sterren zouden uiteindelijk zwarte gaten vormen. Dergelijke zware sterren moeten eerst tot 95% van hun massa kwijtraken eer zijn exploderen als een supernova. Indien ze geen massa kwijtraken eindigen ze volgens de huidige theorien als een zwart gat. Volgens een theorie waar astronomen de voorkeur aan geven zou een magnetar bij zijn ontstaan in het gezelschap moeten geweest zijn van een tweede ster. In de loop van de evolutie van beide hemellichamen zou de ene ster aan de andere enorme hoeveelheden massa moeten hebben overgedragen. Astronomen hebben tot op heden nog geen tweede ster nabij de magnetar kunnen opsporen maar dit kan te verklaren zijn doordat de twee sterren van elkaar gescheiden werden door een supernova-explosie.
Bron: ESO
