Dankzij gegevens afkomstig van de Amerikaanse Chandra röntgentelescoop vermoeden astronomen dat het grote zwarte gat, dat zich in het centrum van de Melkweg bevindt, asteroïden en kometen verslindt. Deze theorie zou alvast de opflakkeringen van uitgezonden röntgenstraling verklaren die in het gebied van het zwarte gat regelmatig worden waargenomen. Het zwarte gat is ruim vier miljoen keer zo zwaar als de zon en bevindt zich in het sterrenbeeld Boogschutter (Sagittarius). NASA's Chandra ruimtetelescoop heeft de afgelopen jaren minstens één keer per dag het superzware zwarte gat in het centrum van de Melkweg, dat gekend is onder de naam Sagittarius A*, waargenomen. Uit deze waarnemingen blijkt dat Sagittarius A* opflakkeringen vertoont waarbij het zwarte gat enkele keren tot bijna honderd keer meer röntgenstraling produceert dan normaal. Deze opflakkeringen duurden vaak enkele uren en werden ook waargenomen met ESO's very Large Telescope in Chili. Astronomen vermoeden nu dat zich rond Sagittarius A* een wolk van miljarden kometen en asteroïden bevindt die afkomstig kunnen zijn van een nabij gelegen ster. Objecten die zich uiteindelijk op minder dan 150 miljoen kilometer van het zwarte gat begeven, zouden door de sterke getijdekrachten verbrijzeld worden. De brokstukken die naar het zwarte gat vallen, passeren het hete gas dat dat zich rondom Sagittarius A* bevindt en veroorzaken als laatste stuiptrekking röntgenstraling. Deze reactie is vergelijkbaar met meteoren die de dampkring van de Aarde binnenvliegen en vervolgens door verhitting gaan gloeien. De astronomen gaan ervan uit dat er objecten groter dan tien kilometer nodig zijn om de waargenomen röntgenstraling te kunnen veroorzaken. Verder röntgenonderzoek van Sagittarius A* moet uitwijzen of de sterrenkundigen gelijk hebben.

Sterrenkundigen hebben met behulp van de Amerikaanse Spitzer ruimtetelescoop een nieuwe band van stof ontdekt rondom de ster Eta Corvi in het zuidelijke sterrenbeeld Raaf (Corvus). De wetenschappers vermoeden dat de stofband bevolkt wordt door zeer veel kometen die eventuele exoplaneten in de buurt continue zouden bombarderen. Dergelijke situatie is te vergelijken met het 'Late Heavy Bombardment' dat zich in vroegste periode van ons zonnestelsel afspeelde (4,0 tot 3,8 miljard jaar geleden). Tijdens deze periode werden de jonge planeten en hun manen continue bestookt met kometen die op Aarde wellicht de oceanen deden ontstaan en koolstof naar onze planeet brachten. Het bestaan van deze periode werd ontdekt bij het bestuderen van de ouderdom van kraters op de Maan en na onderzoek van Maanstenen die door de Apollo-astronauten werden meegebracht. Tot op heden is het echter nog niet duidelijk wat de reden is voor het Late Heavy Bombardment in het zonnestelsel. De sterrenkundigen leggen bij de ster Eta Corvu de link met het Late Heavy Bombardment doordat de spectrograaf aan boord van Spitzer het spectrum van de stofband rond de ster analyseerde. Hieruit bleek dat de chemische samenstelling van de stofband sterk overeen kwam met die van de Almahata Sitta-meteoriet die in 2008 neerkwam in Soedan, Afrika. In 2005 ontdekten astronomen al een eerste ring van stof rondom Eta Corvu die zich op ongeveer 150 Astronomische Eenheden van de ster bevindt. Deze ring is te vergelijken met de Kuipergordel rondom het zonnestelsel en bestaat vooral uit ijsachtige hemellichamen. Voor de sterrenkundigen is onderzoek zoals dat van Eta Corvu van zeer groot belang aangezien men op die manier meer leert over het ontstaan van het zonnestelsel en de omstandigheden waarin de Aarde ontstond.

NASA's Wide-field Infrared Survey Explorer (WISE) heeft 33 000 onbekende planetoïden, 20 nieuwe kometen en 134 zogeheten 'aardscheerders' ontdekt. Aardscheerders zijn planetoïden die op relatief korte afstand langs de Aarde passeren. De WISE infraroodsatelliet werd in december 2009 in de ruimte gebracht waarna deze ruimtetelescoop de gehele sterrenhemel anderhalf maal in kaart heeft gebracht op infrarode golflengten. Alles samen maakte WISE meer dan 2,7 miljoen opnamen van objecten in de ruimte. In oktober 2010 maakte NASA bekend dat de koelvloeistof aan boord van WISE opraakte waardoor men sommige infraroodwaarnemingen niet langer kon uitvoeren. De speurtocht naar planetoïden en kometen kon echter nog vier maanden worden voortgezet in het kader van het NEOWISE (Near Earth Object WISE) programma waarbij men twee van de vier instrumenten nog kon gebruiken. Naast de ontdekking van nieuwe asteroïden en kometen heeft men dankzij het NEOWISE programma ook de aanwezigheid kunnen aantonen van eerder ontdekte objecten. Zo observeerde WISE ongeveer 153 000 rotsachtige objecten van de 500 000 gekende objecten in de asteroïdengordel dat zich tussen de planeten Mars en Jupiter bevindt. De data afkomstig van WISE moet onderzoekers meer leren over ondermeer de samenstelling en de omvang van asteroïden en kometen. De data zelf werd overgemaakt aan het International Astronomical Union's Minot Planet Center dat gefinancierd wordt door NASA en alle informatie verzamelt over alle objecten die zich in ons zonnestelsel bevinden.

Het Amerikaans/Europese Solar and Heliospheric Observatory (SOHO) heeft op 26 december zijn 2000ste komeet ontdekt. Dit grote aantal is voor een deel te danken aan tientallen amateuronderzoekers die de vele opnames van de SOHO ruimtesonde gedetailleerd bestuderen. Zo werd de 2000ste SOHO-komeet ontdekt door de Poolse student sterrenkunde Marcin Kusiak. De meeste kometen die zich in de buurt van de zon bevinden, en door SOHO werden ontdekt, behoren tot de Kreutz-familie. Astronomen vermoeden dat dit kleine brokstukken zijn van een grotere komeet die enkele eeuwen geleden uit elkaar gevallen is. SOHO werd op 2 december 1995 in de ruimte gebracht door een Atlas IIAS raket en bevindt zich in een zogenaamde 'halo orbit' rond het Lagrangepunt L1. Oorspronkelijk werd SOHO ontwikkeld om onze ster te bestuderen. Hiervoor werd de 1,8 ton zware ruimtesonde uitgerust met ondermeer telescopen om het spectrum van het licht dat de zon uitstraalt vast te leggen en een coronagraaf. Met de coronagraaf wordt het licht van de zonneschijf afgeschermd doordat men een ondoorzichtig schijfje, dat even groot is als het beeld van de zon, in het brandpunt van de lens plaatst. Hierdoor kan men verschijnselen, zoals kometen, net buiten de rand van de zon observeren. SOHO is een samenwerkingsproject tussen de Amerikaanse en Europese ruimtevaartorganisaties NASA en ESA en speelt vandaag de dag een zeer belangrijke rol in de studie naar ruimteweer. Daarnaast is SOHO tot op heden ook de meest succesvolle kometenjager aller tijden.

Het Amerikaanse ruimtetuig Deep Impact (nu bekend als de EPOXI missie) heeft op donderdag 4 november een spectaculaire scheervlucht gemaakt langs de komeet Hartley 2. Omstreeks 15 uur Belgische tijd vloog de onbemande ruimtesonde met een snelheid van 44 256 kilometer per uur op een afstand van ongeveer 700 kilometer langs het hemelobject. Tijdens deze bijzondere passage stuurde Deep Impact unieke beelden naar de Aarde van de kern van de komeet die eruit ziet als een pinda. Het is de vijfde maal in de geschiedenis van de ruimtevaart dat een ruimtetuig een bezoek brengt aan een komeet. Wetenschappers hopen door dergelijke missies meer te leren over de samenstelling en karakteristieken van kometen aangezien deze ons meer kunnen vertellen over de vorming van het zonnestelsel. Deep Impact stuurde vijf jaar geleden ook al foto's van een komeet naar de Aarde toen het tuig een bezoek bracht aan de komeet Tempel 1 en er een klein projectiel op liet neerstorten. De komeet Hartley 2 werd in 1986 ontdekt en stond op 20 oktober 2010 met een afstand van 17,5 miljoen kilometer het dichtst bij de Aarde. (Foto: NASA / JPL)

Toen op 9 oktober 2009 de Amerikaanse Lunar Crater Observation and Sensing Satellite (LCROSS) insloeg op de Maankrater Cabeus ontdekten onderzoekers niet enkel water maar ook tal van andere stoffen. Zo werden er sporen van ammoniak, koolstofdioxide, koolstofmonoxide, natrium en zelfs zilver terug gevonden in kleine hoeveelheden. Tijdens het Apollo Maanprogramma brachten astronauten Maanstenen mee naar de Aarde waarin men ook al sporen van zilver aantrof. NASA's LCROSS missie bestond uit een inslag van een rakettrap gevolgd door de inslag van een kleinere sonde die de eerste impact moest onderzoeken. Bij de inslag van de rakettrap is een nieuwe krater ontstaan in het Maanoppervlak van twintig tot dertig meter diep. De puinwolk die werd veroorzaakt door de eerste inslag bereikte een hoogte van bijna één kilometer en kon dankzij spectrale analyse onderzocht worden. Kort na de inslag van de rakettrap boorde ook de kleine sonde zich in het Maanoppervlak. De gevolgen van deze impact werden waargenomen door NASA's Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO).

Het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA maakte op zaterdag 17 juli bekend dat de Wide-field Infrared Survey Explorer (WISE) de afgelopen maanden de volledige sterrenhemel met succes in kaart heeft gebracht. De WISE infrarood-telescoop werd op 14 december 2009 gelanceerd vanop Cape Canaveral waarna de groothoek telescoop begon aan zijn wetenschappelijke missie. Dit 750 kilogram zware observatorium had als taak zoveel mogelijk ongekende koele objecten in kaart te brengen zoals bruine dwergen, kometen en asteroïden die men het best kan detecteren in infrarood. Alles samen maakte WISE de afgelopen maanden 1,3 miljoen opnamen van de sterrenhemel en ontdekte de ruimtetelescoop meer dan 25 000 nieuwe asteroïden waarvan de meeste zich tussen de planeten Mars en Jupiter bevinden. Iets meer dan 90 van de pas ontdekte asteroïden zijn zogenaamde Near-Earth Objects. Daarnaast ontdekte de 320 miljoen dollar dure WISE telescoop in de buitenste regionen van het zonnestelsel ook meer dan twaalf nieuwe kometen. Nu het eerste deel van de missie klaar is, zal WISE de helft van de sterrenhemel nog eens in kaart brengen tot de koelvloeistof aan boord van de ruimtetelescoop op is.

Klik hier voor het NASA persbericht!

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft een eerste reeks foto's bekend gemaakt die gemaakt werden door de Wide-field Infrared Survey Explorer (WISE) ruimtetelescoop. Op de foto's zijn het Andromedastelsel, clusters van sterrenstelsels (Fornax cluster), een komeet (C/2007 Q3) en een stervormingsgebied (NGC 3603) te zien. De wetenschappers die betrokken zijn bij het WISE-project zijn heel tevreden over de prestaties van de kunstmaan. WISE werd op 14 december 2009 in de ruimte gebracht en moet in negen maanden tijd het heelal observeren in het infrarode gedeelte van het spectrum. Deze straling is onzichtbaar voor het menselijk oog en wordt uitgezonden door koude objecten in het heelal. Op deze manier wil NASA onbekende kometen, sterren, planeten en asteroïden opsporen. De observaties van de Wide-field Infrared Survey Explorer begonnen op 14 januari. Sindsdien heeft de kunstmaan al meer dan 250 000 ruwe infrarood foto's terug naar de Aarde gestuurd. WISE is de opvolger van de in 1983 gelanceerde IRAS kunstmaan die ongeveer 300 000 bronnen van infrarood licht registreerde.

Klik hier voor de WISE website!

De in 1993 ontdekte komeet 147P/Kushida-Muramatsu draaide tussen 1949 en 1961 in een baan rond de planeet Jupiter. In die periode was de komeet dus een tijdelijk maan van de gasreus. Wetenschappers zijn tot deze conclusie gekomen na zeer nauwkeurige berekeningen van de baan die deze komeet beschrijft om de zon. Kometen die zich tijdens hun beweging rondom de zon tijdelijk in een baan om Jupiter begeven worden quasi-Hilda kometen genoemd. Onderzoekers vermoeden dan ook dat bekende komeet Shoemaker-Levy 9 eveneens tot deze familie behoort. Shoemaker-Levy 9 sloeg in 1994 in op Jupiter en afgelopen zomer werd de reuzenplaneet opnieuw het slachtoffer van een tot nog toe ongeïdentificeerde komeet. Quasi-Hilda kometen zouden volgens wetenschappers afkomstig zijn van Hilda asteroïden die zich in de buitenste regione van de asteroïdengordel bevinden tussen Mars en Jupiter. Een andere gekende quasi-Hilda komeet is 111P/Helin-Roman-Crochett die tussen 1967 en 1985 al drie maal een tijdelijke maan was van Jupiter. Tot op heden kent men vijf kometen die tijdelijk een maan geweest zijn van Jupiter. Astronomen zijn er al langer van overtuigd dat Jupiter een zeer belangrijke rol speelt in ons zonnestelsel aangezien deze gasreus vaak de functie heeft van planetaire 'stofzuiger'.

Naam: Emiel Veldhuis
Geboortejaar:18-10-1973
Woonplaats: Zwolle
Nationaliteit: Nederlands
Persoonlijke Telescoop: 20cm. SCT en 40mm. Coronado PST