Ulysses is een Europees-Amerikaanse ruimtesonde met een glansrijke en bijzonder langdurige carrière! Het was de eerste ruimtesonde die de poolgebieden van de Zon bestudeerde. Door onderzoek van de zonnepolen werden nieuwe inzichten verkregen in het magnetisch veld, de zonnewind en de zonnecyclus. Vanaf de Aarde kunnen alleen de equatoriale gebieden bekeken worden. Het originele plan voor de International Solar Polar Mission bevatte twee ruimtesondes die zich ten opzichte van de Zon tegenover elkaar zouden bevinden. Zo konden de polen tegelijk bestudeerd worden. De Amerikaanse partner schrapte echter zijn sonde in 1981. Met Ulysses bleef één Europese ruimtesonde over. Hij werd door Dornier Systems (Duitsland) gebouwd. De NASA leverde de Radio-isotoop thermo-elektrische generator (RTG - nucleaire brandstof - plutonium-238) en de lancering. De RTG was ten tijde van de lancering van Cassini-Huygens (1997) zeer omstreden. De tien instrumenten aan boord werden in Europa en de VS vervaardigd: onder andere een magnetometer en een ion- en elektronvanger, maar geen camera. De lancering werd eerst uitgesteld van februari 1983 naar mei 1986 en dan mislukte de lancering van de Challenger begin 1986. De lancering vond uiteindelijk plaats op 6 oktober 1990 en werd uitgevoerd door het Amerikaanse ruimteveer Discovery (STS-41). Ulysses kreeg bij zijn lancering een grote snelheid mee, dat record werd tot op heden alleen verbroken door New Horizons.

Het Science Programme Committee van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft twee onbemande 'medium class' ruimtemissies geselecteerd die deel gaan uitmaken van ESA's Cosmic Vision 2015-2025. De eerste missie, Solar Orbiter, zal onze zon bestuderen en moet wetenschappers meer leren over de zonnewind, de energierijke zonnevlammen en andere verschijnselen op het oppervlak van onze ster. De Solar Orbiter moet in 2017 gelanceerd worden door een Amerikaanse Atlas 5 raket en het is de bedoeling om het ruimtetuig erg dicht tot bij de zon te brengen (slechts 42 miljoen kilometer). Nooit eerder werd een ruimtesonde zo dicht bij de zon gebracht. Solar Orbiter zal ook voorzien worden van twee Amerikaanse instrumenten ontwikkeld door NASA. De tweede nieuwe ESA-missie kreeg de naam 'Euclid' en moet, door de studie van ver verwijderde sterrenstelsels, de grote structuur van het heelal bestuderen. Wetenschappers hopen op die manier ondermeer meer te leren over de mysterieuze donkere energie die de oorzaak is van de versnellende uitdijing van het heelal. De Euclid ruimtetelescoop moet in 2019 in de ruimte gebracht worden door een Russische Sojoez draagraket vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana.

De twee Amerikaanse Voyager ruimtesondes naderen de rand van ons zonnestelsel. Meer dan dertig jaar geleden werden de twee onbemande 720 kilogram zware ruimtetuigen gelanceerd vanop de Cape Canaveral lanceerbasis in Florida waarna ze begonnen met de verkenning van het zonnestelsel en daarbij een bezoek brachten aan de planeten Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Na het bezoek langs de laatste gasplaneet begaven de twee ruimtetuigen zich met hoge snelheid naar de grens van het zonnestelsel. De Voyagers functioneren vandaag de dag nog steeds en houden de heliosfeer, het gebied waarin de zonnewind de overheersende stroom van deeltjes is, voortdurend in de gaten. Hierbij wordt onderzocht welke snelheden de deeltjes hebben die uitgezonden worden door de zon (zonnewind). Hoe verder de Voyagers zich steeds begeven, hoe ijler en trager de zonnewind wordt. Voyager 1 stelde op 1 juni 2010 vast dat op het punt waar het ruimtetuig toen was aangekomen de naar buiten gerichte snelheid van de zonnedeeltjes tot nul was gereduceerd. De zonnedeeltjes staan hier niet stil maar bewegen zich zijwaarts. Deze plaats wordt in de sterrenkunde de 'heliopauze' genoemd. NASA-wetenschappers vermoeden dat binnen een jaar of vijf de twee Voyagers de heliosfeer gaan verlaten. De twee ruimtetuigen hebben genoeg energie aan boord om hier melding van te maken. Doordat de twee ruimtetuigen zich te ver van de zon bevinden om energie op te wekken via zonnepanelen werden de Voyagers uitgerust met elk een radio-isotoop thermo-elektrische generator (RTG) die hen nog tot 2020 moet voorzien van energie. Eenmaal dit punt zal worden bereikt, zullen de twee Voyagers 's werelds eerste ruimtetuigen zijn die zich in de interstellaire ruimte zullen begeven. Elke Voyager ruimtesonde heeft een gouden plaat aan boord waarop 118 foto's van onze planeet werden gezet alsook 90 minuten van 's werelds mooiste muziek en geluiden die te horen zijn op Aarde. Voyager 1 bevindt zich momenteel 22,9 miljard kilometer van de Aarde en Voyager 2 21,9 miljard kilometer.

De Amerikaanse ruimtesonde Voyager 1, die 33 jaar geleden gelanceerd werd, is met een snelheid van meer dan 61 450 kilometer per uur (17,07 km/s) op weg naar de rand van ons zonnestelsel. Op 5 september 1977 werd Voyager 1 in de ruimte gebracht waarna het ruimtetuig in 1979 de planeet Jupiter bezocht en in 1980 de planeet Saturnus. Tijdens deze historische missie stuurde de 720 kilogram zware Voyager 1 ondermeer de eerste gedetailleerde foto's van de manen van Jupiter en Saturnus terug naar de Aarde. In 1990 stuurde Voyager 1 ook de eerste foto's naar de Aarde waarop zes planeten, waaronder ook de Aarde, te zien waren vanop een afstand van zes miljard kilometer. Inmiddels heeft Voyager 1 al 17,4 miljard kilometer afgelegd en is het ruimtetuig op het punt gekomen waar de deeltjes, die onze zon continu uitzendt (zonnewind), niet meer vooruit komen. In dit gebied wordt de zonnewind tegengehouden door stromen van deeltjes afkomstig uit de ruimte. Wetenschappers vermoeden dat de zonnewind hier niet echt 'stil valt' maar in een zijwaartse richting wordt afgebogen. Ondanks de enorme afstand dat het ruimtetuig al heeft afgelegd, bevindt deze zich nog steeds niet in de interstellaire ruimte. Het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA vermoed dat Voyager 1 pas binnen vier jaar ons zonnestelsel definitief zal verlaten. Onderzoekers verwachten dat men dit zal merken aan de terugval van hete deeltjes en een toename van koude deeltjes. Doordat het ruimtetuig zich te ver van de zon bevindt om energie op te wekken via zonnepanelen werd de Voyager uitgerust met een radio-isotoop thermo-elektrische generator (RTG).

De staart van een komeet is één van de meest distinctieve eigenschappen dat in het geheugen opkomt wanneer men het woord komeet zegt. Kometen hebben 2 soorten staarten: stofstaarten en gasstaart. Deze twee soorten verduidelijken we in dit artikel.

In 1867 ontdekten twee Franse astronomen, Charles Wolf en Georges Rayet, in het observatorium van Parijs een ster die zijn massa uitzonderlijk snel verloor door middel van een zeer krachtige zonnewind. Deze bijzondere sterren hebben tevens een massa die 20 maal hoger ligt dan de massa van onze eigen zon. Door hun krachtige zonnewind verliezen ze jaarlijks tussen de 5 en 10 zonmassa's. De temperatuur van deze sterren ligt zeer hoog en varieert tussen de 25 000 en 50 000 Kelvin. Door deze bijzondere eigenschappen zijn deze Wolf-Rayetsterren erg zeldzaam. In de Grote Magelaanse Wolk werden er een 100-tal van deze sterren ontdekt.

Indien er geen zwarte gaten of sterren in de buurt van het zonnestelsel komen wordt verwacht dat het zonnestelsel dat we nu kennen nog meer dan een miljard jaar lang zal bestaan tot het moment dat de Zon haar eerste slachtoffer opeist: de Aarde. De zon zal dan 10% feller schijnen dan ze nu doet, de straling zal verhogen en op Aarde zal het broeiheet en onleefbaar worden. Enkel in de diepste gebieden van de oceaan kan dan nog wel wat leven zijn. Na een periode van 3,5 miljard jaar zal de Aarde zowat de zelfde weersvooruitzichten hebben als op Venus vandaag, de oceanen zullen koken en alle leven (in de gekende vormen) zal onmogelijk zijn.

Iedereen kent wellicht wel de planeten uit ons zonnestelsel of kan vertellen wat ons zonnestelsel is maar tot waar bevind ons zonnestelsel zich en wat bevind er zich net voorbij ons zonnestelsel? De “heliosfeer” is het gebied rondom en in het zonnestelsel waarin de zonnewind en het interplanetair magnetisch veld regeren maar wanneer de afstand tot de zon te ver wordt en we ons ver van de buitenste planeten zouden begeven zouden we merken dat deze zonnewind snel in kracht en snelheid zal afnemen en hier ons zonnestelsel en zijn invloed eindigt.

Het interplanetair magnetisch veld is een deel van het magnetisch veld van de zon dat in de interplanetaire ruimte wordt gesleurd door de zonnewind. De interplanetaire magnetische veldlijnen zijn zogezegd "bevroren" in het plasma van de zonnewind. Omdat de rotatie van de zon, het interplanetair magnetisch veld (IMF), zoals de zonnewind naar buiten komt in een spiraalpatroon wordt het soms vergeleken met het patroon van watersproeier in de tuin die ronddraait. De oorsprong van het IMF bevindt zich in de gebieden op de zon waar de magnetische veldlijnen open zijn, dit is dus waar de veldlijnen van de ene regio niet terugkeren naar een verwante regio maar zich eigenlijk virtueel uitstrekken tot in de ruimte. De richting (polariteit) van het veld in de noordelijke hemisfeer van de zon is omgekeerd aan dat van het veld in de zuidelijke hemisfeer. Bij elke nieuwe zonnecyclus keren deze polen om.

Wanneer we met de SOHO ruimtesonde naar de zon kijken op een golflengte van 28,4 nanometer toont het de buitenste hete lagen van de atmosfeer van de zon, meer bepaald de corona. Het magnetische veld van de zon speelt hierin een grote rol hoe de afbeelding eruit zal zien. De heldere gebieden tonen heet, dicht gas aan dat gevangen is door het magnetische veld van de zon. De donkere lege gebieden zijn de plaatsen waar het magnetisch veld van de zon zich tot in de ruimte uitstrekt zodat het hete gas kan ontsnappen. De donkere kleur krijgen ze omdat er niet voldoende heet materiaal aanwezig is. Deze gebieden noemen we een coronaal gat zoals ook op onderstaande afbeelding is te zien.