
De Amerikaanse Artemis II missie, gepland voor februari 2026 markeert de terugkeer van mensen naar de maan na meer dan vijftig jaar afwezigheid. Hoewel dit een door NASA geleide missie is, speelt Europa een onmisbare rol in dit ambitieuze bemande ruimteprogramma. De Europese bijdrage aan Artemis II is substantieel en technologisch geavanceerd, met name door de levering van de European Service Module (ESM), die letterlijk het kloppende hart van het Orion ruimtevaartuig vormt.

Sinds de start van het ruimtetijdperk in 1957 zijn er duizenden satellieten gelanceerd. Veel daarvan zijn inmiddels kapot of afgedankt, en samen met rakettrapjes, brokstukken van botsingen en verloren gereedschap vormen ze een groeiend probleem: ruimteafval. Dit zwerfvuil in de ruimte wordt nauwlettend in de gaten gehouden door verschillende organisaties over de hele wereld. In dit artikel leggen we uit wie dat doet, hoe ze te werk gaan en waarom dit zo belangrijk is.

De ruimte raakt vol. De afgelopen jaren is het aantal satellietlanceringen met een factor tien toegenomen, nu megaconstellaties van internetapparatuur de lage baan om de aarde bevolken. Het tempo waarin deze apparaten worden gelanceerd en buiten gebruik worden gesteld, veroorzaakt nieuwe vormen van vervuiling, die mogelijk het klimaatsysteem en de beschermende ozonlaag verstoren.

China staat op het punt om een grote ruimtetelescoop te lanceren die samen met het Tiangong-ruimtestation in een baan om de aarde zal draaien. Wetenschappers hebben onlangs een volledige observatiesimulatie voltooid ter voorbereiding hierop. De Chinese Space Station Telescope (CSST), ook bekend als Xuntian, of “het onderzoeken van de hemel”, is een bus-groot instrument dat begin 2027 gelanceerd zal worden. Het beschikt over een 2 meter brede hoofdspiegel, iets kleiner dan die van de Hubble-ruimtetelescoop.

In het steeds drukker wordende landschap van de commerciële ruimtevaart neemt AST SpaceMobile een unieke positie in. Waar bedrijven als SpaceX met Starlink en Amazon met Project Kuiper zich richten op breedbandinternet via grondstations, volgt AST SpaceMobile een radicaal andere benadering: directe communicatie tussen reguliere smartphones en satellieten in een lage baan om de aarde. Dit ambitieuze project zou wel eens een revolutie kunnen betekenen in de manier waarop we denken over mobiele dekking en connectiviteit.

In een belangrijke stap voorwaarts voor de binnenlandse ruimtevaartambities van Canada is het Atlantic Spaceport Complex (ASX), een nieuwe lanceerfaciliteit die door het ruimtevaartbedrijf NordSpace wordt ontwikkeld in de buurt van het kleine stadje St. Lawrence op het schiereiland Burin, vrijgesteld van het provinciale milieubeoordelingsproces.

Het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf van Jeff Bezos, Blue Origin, vraagt toestemming om vanaf eind volgend jaar meer dan 5.400 satellieten te lanceren voor zijn eigen Starlink-breedbandconcurrent, met een beoogde capaciteit van maximaal 6 terabit per seconde (Tbps) voor bedrijven, datacenters en overheidsklanten. Het TeraWave-netwerk, dat bestaat uit 5.280 satellieten in een lage baan om de aarde (LEO) en 128 in een middelhoge baan om de aarde (MEO), zou een combinatie van radiofrequentie- en optische verbindingen gebruiken om point-to-point-connectiviteit en data-intensieve wereldwijde routing te ondersteunen.

De Golden Dome is een grootschalig Amerikaans defensieprogramma dat vanaf 2025 werd aangekondigd als een volgende generatie raketverdedigingsschild met expliciete ruimtevaartcomponenten. Het project moet worden begrepen als een system-of-systems op planetaire schaal, waarin ruimtegebaseerde sensoren, orbitale interceptors, grondgebonden interceptoren, hyperscale data-infrastructuur en kunstmatige intelligentie worden geïntegreerd in één coherent battle management-systeem. Conceptueel is Golden Dome de meest ambitieuze militaire ruimtevaartarchitectuur sinds het Strategic Defense Initiative uit de jaren tachtig, maar met moderne technologieën zoals massaal geproduceerde satellietconstellaties, autonome kill vehicles en real-time AI-gestuurde command and control.

De Artemis-missies van NASA markeren de terugkeer van de mens naar de maan en vormen tegelijk de opstap naar langdurige aanwezigheid in het cislunaire gebied en uiteindelijk naar Mars. Binnen dit grootschalige internationale programma speelt niet alleen bemande ruimtevaart een rol, maar ook een snel groeiend ecosysteem van kleine, hooggespecialiseerde satellieten die als technologische en wetenschappelijke verkenners fungeren. Een van de meest opvallende Europese bijdragen in dit kader is de Duitse CubeSat TACHELES, die als secundaire lading zal meereizen tijdens de Artemis II-missie. Hoewel TACHELES qua afmetingen en massa bescheiden is, is de missie-inhoud ambitieus: het in kaart brengen van de effecten van ruimtestraling op elektronische systemen die bedoeld zijn voor toekomstige maanrovers en robotplatforms.

China heeft gecoördineerde artikelen gepubliceerd waarin dubbele missies naar de rand van het zonnestelsel worden beschreven, wat suggereert dat het lang bestudeerde project bijna formeel wordt goedgekeurd. Een belangrijk artikel over het ontwerp en de belangrijkste technologieën voor een verkenningsmissie naar de grenzen van het zonnestelsel, gepubliceerd in het Journal of Deep Space Exploration (JDSE), beschrijft een tweetal missies naar de kop en staart van de heliosfeer en de grenzen van het zonnestelsel.

De Japanse amateur-astronoom Yuji Hyakutake ontdekt de komeet C/1996 B2 die later bekend raakt als komeet Hyakutake. Deze zeer heldere langperiodieke komeet kon in 1996 maandenlang met het blote oog worden waargenomen en passeerde de Aarde op 25 maart 1996 op een afstand van slechts 15 miljoen kilometer. Op de komeet Hyakutake werden zowel ethaan als methaan gevonden wat voor het eerst op een komeet werd aangetoond.
Ben je een amateur astronoom met een sterke pen? De Spacepage redactie is steeds op zoek naar enthousiaste mensen die artikelen of nieuws schrijven voor op de website. Geen verplichtingen, je schrijft wanneer jij daarvoor tijd vind. Lijkt het je iets? laat het ons dan snel weten!
Wordt medewerkerDeze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.