Voor astronauten in de ruimte is constipatie een bekend probleem. Maar waarom dit gebeurt, was lange tijd onduidelijk. Nu geeft een nieuw onderzoek van de Universiteit van Kopenhagen, in samenwerking met NASA, inzicht in wat er in de maag gebeurt zonder de invloed van de zwaartekracht.
De onderzoekers hebben bloedmonsters onderzocht van 52 astronauten die hebben deelgenomen aan maandenlange missies naar het Internationale Ruimtestation. Uit het onderzoek zijn veranderingen in het maag-darmstelsel naar voren gekomen die zich kort nadat de astronauten de aarde en de zwaartekracht achter zich hebben gelaten, voordoen. De bevindingen zijn gepubliceerd in het tijdschrift Nature Communications. “We zien veranderingen in de bloedmonsters van astronauten die erop wijzen dat de darmbacteriën binnen enkele weken nadat de astronauten in de ruimte zijn aangekomen, eiwitten in grotere mate dan normaal gaan fermenteren, en deze verandering houdt aan totdat ze weer terug zijn op aarde”, zegt mede-eerste auteur en universitair hoofddocent bij de afdeling Voeding, Beweging en Sport, Giorgia La Barbera.
Eiwitfermentatie treedt op wanneer darmbacteriën eiwitten gaan afbreken in plaats van vezels, omdat de vezels in de voeding zijn opgebruikt. Dit is niet abnormaal en komt ook bij veel mensen op aarde voor. “Het ontbreken van zwaartekracht in de ruimte zorgt er waarschijnlijk voor dat voedsel langzamer door de darm beweegt, en dit sluit aan bij het feit dat we tekenen van verhoogde eiwitfermentatie waarnemen. Dit kan mogelijk ook de constipatie bij astronauten helpen verklaren”, zegt coauteur Henrik Roager, eveneens universitair hoofddocent bij de afdeling Voeding, Beweging en Sport.
De darmen staan in verbinding met de hersenen
Deze bevindingen maakten deel uit van een experiment waarbij de metabolieten in het bloed van astronauten werden geanalyseerd. Dit zijn kleine moleculen in de bloedsomloop die inzicht geven in de werking van de stofwisseling van het lichaam. Metabolieten kunnen als aanwijzingen dienen voor tal van aspecten van de menselijke gezondheid, waaronder wat mensen hebben gegeten en hoe de darmen functioneren. Deze bevindingen zijn belangrijk omdat veranderingen in de darmen niet alleen de spijsvertering beïnvloeden, maar ook gevolgen kunnen hebben voor de rest van het lichaam, inclusief de hersenen. “We weten dat producten van eiwitfermentatie vaak in verband worden gebracht met negatieve gevolgen voor de gezondheid, zoals onder andere nierschade, mogelijke effecten op de stemming of een verminderd concentratievermogen”, zegt Lars Ove Dragsted, hoofdauteur van de studie en hoogleraar aan de afdeling Voeding, Beweging en Sport.
Langere reizen en bedlegerige patiënten
Gezien de plannen om bemanningen op langdurige ruimtemissies naar de maan en verder te sturen, wijzen de onderzoekers erop dat de huidige bevindingen van belang kunnen zijn. „Wanneer we langere ruimtereizen plannen, bijvoorbeeld naar Mars, zijn er wellicht maatregelen nodig om de negatieve effecten van ruimtevaart op de darmen te verminderen,” zegt La Barbera. “Onze bevindingen kunnen als basis dienen voor mogelijke interventies, hetzij direct door middel van meer voedingsvezels, suppletie met prebiotica, of andere soorten behandelingen die de peristaltiek bevorderen en de doorlooptijd in de darmen verkorten. Dit zou helpen de eiwitfermentatie te verminderen en zo zorgen voor een gezond darmmilieu en negatieve gevolgen voor de gezondheid voorkomen”, voegt Roager toe. De auteurs wijzen erop dat het onderzoek niet alleen relevant is voor ruimtereizigers, maar ook implicaties heeft op aarde. “Je kunt deze kennis gebruiken om bedlegerige patiënten te helpen. Ook zij hebben last van constipatie en vertonen waarschijnlijk een verhoogde eiwitfermentatie, wat hun gezondheidstoestand kan verergeren,” concludeert Dragsted, hoofdauteur van het artikel.
Bron: Phys.org
